Zielone dachy. Kr贸tki przewodnik dla pocz膮tkuj膮cych.

zielone dachy

Zielone dachy s膮 coraz bardziej popularne. Ziele艅 w tej technologii to ju偶 niemal norma na nowych osiedlach i budynkach u偶yteczno艣ci publicznej. Co wi臋cej, coraz cz臋艣ciej si臋gamy po to rozwi膮zanie w naszych domach i ogrodach! Sprawd藕 – mo偶e jest to rozwi膮zanie dla Ciebie?

Czym s膮聽zielone dachy?

Poj臋cie zielonego dachu jest do艣膰 z艂o偶one i szerokie a jego historia si臋ga 鈥 Staro偶ytno艣ci! W du偶ym uproszeniu zielony dach to dach (cho膰 bardziej adekwatne jest sformu艂owanie: strop) obsadzony trwale ro艣linno艣ci膮 (lub dostosowany do tego) dzi臋ki specjalnej, warstwowej konstrukcji.
Zielone dachy dzielimy na dwa podstawowe rodzaje: intensywneekstensywne. U podstawy tego podzia艂u le偶y rodzaj konstrukcji i grubo艣膰 warstwy pod艂o偶a (substratu) a co za tym idzie sk艂ad gatunkowy obsadze艅 oraz dopuszczona forma u偶ytkowania.

zielony dach
Arkady Kubickiego. XIX wieczny zielony dach w Warszawie (fotografia Konrada Brandla z 1899 r. w艂. Muzeum Historyczne m.st. Warszawy)

Dachy intensywne to po prostu klasyczne ogrody na dachach, kt贸rych podstawow膮 cech膮 jest dostosowanie do czynnego u偶ytkowania przez ludzi. Wymagaj膮 pe艂nej infrastruktury technicznej i dostosowania konstrukcji no艣nej. Ich uprawa nie r贸偶ni si臋 w praktyce od uprawy tradycyjnego ogrodu. Na dachach intensywnych mo偶na sadzi膰, po odpowiednim dostosowaniu, wszystkie rodzaje ro艣lin od drzew po byliny.
Dachy ekstensywne to powierzchnie, w za艂o偶eniu,聽wy艂膮czone z u偶ytkowania przez ludzi. Ich g艂贸wnym celem jest osi膮ganie tzw. korzy艣ci ekologicznych. Dachy ekstensywne to konstrukcje lekkie i proste a tak偶e stosunkowo 艂atwe聽w wykonaniu i utrzymaniu. Sadzimy na nich niskie byliny odporne na susz臋, gdy偶 dachy ekstensywne cz臋sto nie s膮 wyposa偶one w systemy nawadniaj膮ce.

Bardzo cz臋sto ogrody na dachach 艂膮cz膮 cechy ekstensywne i intensywne stanowi膮c kompilacj臋 obu tych rozwi膮za艅. Czasem te偶 spotykamy si臋 z poj臋ciem dachy semi ekstensywne co oznacza form臋 przej艣ciow膮 miedzy dachem typowo ekstensywnym a intensywnym. Chodzi tu, w du偶ym uproszczeniu, o mi膮偶szo艣膰 (grubo艣膰) warstwy substratu a co za tym idzie sk艂ad gatunkowy obsadze艅 ro艣linnych.

ogr贸d na dachu
Jeden z najbardziej znanych zielonych dach贸w Polsce – ogr贸d na dachu Centrum Nauki Kopernik w Warszawie.
zielone dachy
Zielony „dach” na p艂ycie gara偶owej na nowoczesnym osiedlu wielorodzinnym.

Tradycyjne poj臋cie zielonego dachu jest umowne i znacznie szersze ni偶 wskazuje na to nazwa kieruj膮ca nas my艣lami do tradycyjnego dachu na budynku. Najcz臋艣ciej tzw. 鈥瀦ielone dachy鈥 powstaj膮 na p艂ytach gara偶owych, nad parkingami podziemnymi. Du偶a cze艣膰 teren贸w zieleni na nowoczesnych osiedlach mieszkalnych ma charakter zielonych dach贸w.

聽Konstrukcja zielonego dachu.

Zielony dach zazwyczaj zbudowany jest z kilku warstw. Id膮c od g贸ry mamy:

  • Substrat 鈥 zawsze nale偶y stosowa膰 mieszank臋 dedykowan膮 na zielone dachy gdy偶 dzi臋ki 聽temu ograniczamy ci臋偶ar tej warstwy, co jest niezwykle wa偶ne w przypadku zielonych dach贸w. W przypadku dach贸w ekstensywnych grubo艣膰 substratu waha si臋 mi臋dzy kilka a kilkana艣cie cm. Przy dachach intensywnych jest powy偶ej tych warto艣ci i mo偶e si臋ga膰 nawet kilkaset centymetr贸w w przypadku miejsc dedykowanych pod drzewa.
  • Warstwa filtruj膮ca 鈥 zabezpiecza drena偶 przed zanieczyszczeniem, zapchaniem i zale偶nie od rodzaju dachu, technologii, producenta systemu mo偶e mie膰 r贸偶n膮 form臋.
  • Warstwa drenuj膮ca 鈥 gromadzi wod臋 dla ro艣lin oraz odprowadza jej nadmiar, najcz臋艣ciej jest to drena偶 聽kube艂kowy lub tzw. drena偶 sypki.
  • Warstwa ochronna 鈥 jej g艂贸wnym zadaniem jest ochrona bardzo wa偶nej warstwy hydroizolacyjnej przed uszkodzeniami mechanicznymi.
  • Hydroizolacja 鈥 chroni dach przed przeciekaniem wody; to bardzo wa偶na warstwa, warto aby mia艂a w艂a艣ciwo艣ci przeciwkorzenne, co uniemo偶liwi ew. przerastaj膮cym korzeniom przebicie i uszkodzenia mechaniczne. Jako hydroizolacja mo偶e by膰 wykorzystana papa, membrana EPDM, czy nawet folia PCV. Najlepiej wykorzysta膰聽dedykowane hydroizolacje na zielone dachy.
  • Termoizolacja 鈥 stanowi ochron臋 przed stratami ciep艂a; na budynkach sezonowych nie jest wymagana, ale ju偶 na ca艂orocznych typu gara偶 czy budynek mieszkalny nale偶y zadba膰 o t臋 warstw臋. Termoizolacja jest uk艂adana zazwyczaj bezpo艣rednio na stropie.

ro艣liny na zielone dachy

Wady i zalety zielonych dach贸w.

Coraz cz臋艣ciej zielone dachy (zw艂aszcza ekstensywne) wprowadza si臋 nie z powod贸w estetycznych czy ekologicznych ale ekonomicznych! Zielone dachy sprzyjaj膮 termoregulacji 鈥 przeciwdzia艂aj膮 nadmiernemu nagrzewaniu lub utratom ciep艂a. Przek艂ada si臋 to na oszcz臋dno艣ci nak艂ad贸w energii, a co za tym idzie obni偶enie koszt贸w eksploatacji budynk贸w. Zielone dachy doskonale poprawiaj膮 izolacj臋 akustyczn膮. Istotn膮 zalet膮, tym razem bardziej ekologiczn膮, jest fakt, 偶e zielone dachy zatrzymuj膮 wod臋 opadow膮, op贸藕niaj膮c jej sp艂yw do kanalizacji (艣rednio zielony dach zatrzymuje oko艂o 50% wody opadowej, kt贸ra jest wt贸rnie odparowywana do atmosfery). Pozwala to podnie艣膰 poziom wilgotno艣ci i poprawi膰 tzw. warunki sanitarne. Ma to szczeg贸lne znaczenie zw艂aszcza w terenach miejskich i pozwala minimalizowa膰 niekorzystne efekty tzw. miejskich wysp ciep艂a.聽

Je艣li chodzi o minusy zielonych dach贸w to na pewno, z naszego rodzimego punku widzenia, mo偶e by膰 to stosunkowo wysoka cena wykonania. Wynika ona z konieczno艣ci zastosowania z艂o偶onych system贸w warstwowych oraz specjalnego, lekkiego substratu, kt贸ry jest drogi. Czasem 藕le wykonana izolacja zielonego dachu mo偶e skutkowa膰 przeciekaniem. Wa偶ne jest tak偶e dostosowanie si臋 do no艣no艣ci stropu. B艂臋dy w tym zakresie mog膮 skutkowa膰 katastrof膮 budowlan膮 zw艂aszcza przy ci臋偶kich dachach intensywnych.

Dobrze wykonany zielony dach nie powinien sprawia膰 problem贸w i w praktyce przek艂ada膰 wy艂膮cznie na szereg korzy艣ci.

Samodzielne wykonanie zielonego dachu.

W zasadzie ka偶dy z nas mo偶e pokusi膰 si臋 o wykonanie w艂asnego lekkiego dachu ekstensywnego, zw艂aszcza je艣li w gr臋 wchodzi ma艂a powierzchnia. W sieci znajdziesz r贸偶ne 鈥瀙rzepisy鈥 na konstrukcj臋 takiego dachu. Generaln膮 zasad膮 jest zapewnienie warstwy substratu, odprowadzenia wody i drena偶u oraz hydroizolacji. Polecam skorzystanie z gotowych rozwi膮za艅. Cz臋艣膰 firm oferuje zestawy do samodzielnego monta偶u wraz z instrukcj膮 (przyk艂ad: KLIK TU).

zielone dachy
Zielony daszek na karmniku dla ptak贸w (ogr贸d pokazowy Szk贸艂ka Daglezja Ryki).
zielone dachy
Zielony dach ekstensywny (ogr贸d pokazowy Szk贸艂ka Szmit)

Je艣li szerzej zainteresowa艂 Ci臋 ten temat lub jeste艣 zawodowcem i zainspirowa艂am Ci臋 do poszerzeniem Twojej wiedzy odsy艂am Ci臋 na stron臋聽Polskiego Stowarzyszenia 鈥濪achy Zielone鈥 (PSDZ) gdzie znajdziesz 艣wietne, bardzo merytoryczne, darmowe opracowania w tematyce zielonych dach贸w do pobrania. KLIK TU.

 

Jestem architektem krajobrazu, specjalizuj臋 si臋 w ogrodach przydomowych oraz ogrodnictwie miejskim. Jednocze艣nie organizuj臋 warsztaty ogrodnicze i zajmuj臋 eko-edukacj膮. Od dw贸ch prowadz臋 bloga Fajne Ogrody.

Wczytaj wi臋cej powi膮zanych artyku艂贸w
Wczytaj wi臋cej Ogrodnictwo miejskie

Dodaj komentarz

Tw贸j adres email nie zostanie opublikowany. Pola, kt贸rych wype艂nienie jest wymagane, s膮 oznaczone symbolem *

Sprawd藕 te偶

Bylinowe nasadzenia przyjazne pszczo艂om w zieleni komercyjnej. Tak to si臋 robi!

Trend wprowadzania 鈥瀞to艂贸wek dla zapylaczy鈥 do zieleni publicznej zyskuje popularno艣膰…