Zielone dachy. Kr├│tki przewodnik dla pocz─ůtkuj─ůcych.

zielone dachy

Zielone dachy s─ů coraz bardziej popularne. Ziele┼ä w tej technologii to ju┼╝ niemal norma na nowych osiedlach i budynkach u┼╝yteczno┼Ťci publicznej. Co wi─Öcej, coraz cz─Ö┼Ťciej si─Ögamy po to rozwi─ůzanie w naszych domach i ogrodach! Sprawd┼║ – mo┼╝e jest to rozwi─ůzanie dla Ciebie?

Czym s─ů┬ázielone dachy?

Poj─Öcie zielonego dachu jest do┼Ť─ç z┼éo┼╝one i szerokie a jego historia si─Öga ÔÇŽ Staro┼╝ytno┼Ťci! W du┼╝ym uproszeniu zielony dach to dach (cho─ç bardziej adekwatne jest sformu┼éowanie: strop) obsadzony trwale ro┼Ťlinno┼Ťci─ů (lub dostosowany do tego) dzi─Öki specjalnej, warstwowej konstrukcji.
Zielone dachy dzielimy na dwa podstawowe rodzaje: intensywne i ekstensywne. U podstawy tego podzia┼éu le┼╝y rodzaj konstrukcji i grubo┼Ť─ç warstwy pod┼éo┼╝a (substratu) a co za tym idzie sk┼éad gatunkowy obsadze┼ä oraz dopuszczona forma u┼╝ytkowania.

zielony dach
Arkady Kubickiego. XIX wieczny zielony dach w Warszawie (fotografia Konrada Brandla z 1899 r. wł. Muzeum Historyczne m.st. Warszawy)

Dachy intensywne to po prostu klasyczne ogrody na dachach, kt├│rych podstawow─ů cech─ů jest dostosowanie do czynnego u┼╝ytkowania przez ludzi. Wymagaj─ů pe┼énej infrastruktury technicznej i dostosowania konstrukcji no┼Ťnej. Ich uprawa nie r├│┼╝ni si─Ö w praktyce od uprawy tradycyjnego ogrodu. Na dachach intensywnych mo┼╝na sadzi─ç, po odpowiednim dostosowaniu, wszystkie rodzaje ro┼Ťlin od drzew po byliny.
Dachy ekstensywne to powierzchnie, w za┼éo┼╝eniu,┬áwy┼é─ůczone z u┼╝ytkowania przez ludzi. Ich g┼é├│wnym celem jest osi─ůganie tzw. korzy┼Ťci ekologicznych. Dachy ekstensywne to konstrukcje lekkie i proste a tak┼╝e stosunkowo ┼éatwe┬áw wykonaniu i utrzymaniu. Sadzimy na nich niskie byliny odporne na susz─Ö, gdy┼╝ dachy ekstensywne cz─Östo nie s─ů wyposa┼╝one w systemy nawadniaj─ůce.

Bardzo cz─Östo ogrody na dachach ┼é─ůcz─ů cechy ekstensywne i intensywne stanowi─ůc kompilacj─Ö obu tych rozwi─ůza┼ä. Czasem te┼╝ spotykamy si─Ö z poj─Öciem dachy semi ekstensywne co oznacza form─Ö przej┼Ťciow─ů miedzy dachem typowo ekstensywnym a intensywnym. Chodzi tu, w du┼╝ym uproszczeniu, o mi─ů┼╝szo┼Ť─ç (grubo┼Ť─ç) warstwy substratu a co za tym idzie sk┼éad gatunkowy obsadze┼ä ro┼Ťlinnych.

ogr├│d na dachu
Jeden z najbardziej znanych zielonych dach├│w Polsce – ogr├│d na dachu Centrum Nauki Kopernik w Warszawie.
zielone dachy
Zielony „dach” na p┼éycie gara┼╝owej na nowoczesnym osiedlu wielorodzinnym.

Tradycyjne poj─Öcie zielonego dachu jest umowne i znacznie szersze ni┼╝ wskazuje na to nazwa kieruj─ůca nas my┼Ťlami do tradycyjnego dachu na budynku. Najcz─Ö┼Ťciej tzw. ÔÇ×zielone dachyÔÇŁ powstaj─ů na p┼éytach gara┼╝owych, nad parkingami podziemnymi. Du┼╝a cze┼Ť─ç teren├│w zieleni na nowoczesnych osiedlach mieszkalnych ma charakter zielonych dach├│w.

 Konstrukcja zielonego dachu.

Zielony dach zazwyczaj zbudowany jest z kilku warstw. Id─ůc od g├│ry mamy:

  • Substrat ÔÇô zawsze nale┼╝y stosowa─ç mieszank─Ö dedykowan─ů na zielone dachy gdy┼╝ dzi─Öki ┬átemu ograniczamy ci─Ö┼╝ar tej warstwy, co jest niezwykle wa┼╝ne w przypadku zielonych dach├│w. W przypadku dach├│w ekstensywnych grubo┼Ť─ç substratu waha si─Ö mi─Ödzy kilka a kilkana┼Ťcie cm. Przy dachach intensywnych jest powy┼╝ej tych warto┼Ťci i mo┼╝e si─Öga─ç nawet kilkaset centymetr├│w w przypadku miejsc dedykowanych pod drzewa.
  • Warstwa filtruj─ůca ÔÇô zabezpiecza drena┼╝ przed zanieczyszczeniem, zapchaniem i zale┼╝nie od rodzaju dachu, technologii, producenta systemu mo┼╝e mie─ç r├│┼╝n─ů form─Ö.
  • Warstwa drenuj─ůca ÔÇô gromadzi wod─Ö dla ro┼Ťlin oraz odprowadza jej nadmiar, najcz─Ö┼Ťciej jest to drena┼╝ ┬ákube┼ékowy lub tzw. drena┼╝ sypki.
  • Warstwa ochronna ÔÇô jej g┼é├│wnym zadaniem jest ochrona bardzo wa┼╝nej warstwy hydroizolacyjnej przed uszkodzeniami mechanicznymi.
  • Hydroizolacja ÔÇô chroni dach przed przeciekaniem wody; to bardzo wa┼╝na warstwa, warto aby mia┼éa w┼éa┼Ťciwo┼Ťci przeciwkorzenne, co uniemo┼╝liwi ew. przerastaj─ůcym korzeniom przebicie i uszkodzenia mechaniczne. Jako hydroizolacja mo┼╝e by─ç wykorzystana papa, membrana EPDM, czy nawet folia PCV. Najlepiej wykorzysta─ç┬ádedykowane hydroizolacje na zielone dachy.
  • Termoizolacja ÔÇô stanowi ochron─Ö przed stratami ciep┼éa; na budynkach sezonowych nie jest wymagana, ale ju┼╝ na ca┼éorocznych typu gara┼╝ czy budynek mieszkalny nale┼╝y zadba─ç o t─Ö warstw─Ö. Termoizolacja jest uk┼éadana zazwyczaj bezpo┼Ťrednio na stropie.

ro┼Ťliny na zielone dachy

Wady i zalety zielonych dach├│w.

Coraz cz─Ö┼Ťciej zielone dachy (zw┼éaszcza ekstensywne) wprowadza si─Ö nie z powod├│w estetycznych czy ekologicznych ale ekonomicznych! Zielone dachy sprzyjaj─ů termoregulacji ÔÇô przeciwdzia┼éaj─ů nadmiernemu nagrzewaniu lub utratom ciep┼éa. Przek┼éada si─Ö to na oszcz─Ödno┼Ťci nak┼éad├│w energii, a co za tym idzie obni┼╝enie koszt├│w eksploatacji budynk├│w. Zielone dachy doskonale poprawiaj─ů izolacj─Ö akustyczn─ů. Istotn─ů zalet─ů, tym razem bardziej ekologiczn─ů, jest fakt, ┼╝e zielone dachy zatrzymuj─ů wod─Ö opadow─ů, op├│┼║niaj─ůc jej sp┼éyw do kanalizacji (┼Ťrednio zielony dach zatrzymuje oko┼éo 50% wody opadowej, kt├│ra jest wt├│rnie odparowywana do atmosfery). Pozwala to podnie┼Ť─ç poziom wilgotno┼Ťci i poprawi─ç tzw. warunki sanitarne. Ma to szczeg├│lne znaczenie zw┼éaszcza w terenach miejskich i pozwala minimalizowa─ç niekorzystne efekty tzw. miejskich wysp ciep┼éa.┬á

Je┼Ťli chodzi o minusy zielonych dach├│w to na pewno, z naszego rodzimego punku widzenia, mo┼╝e by─ç to stosunkowo wysoka cena wykonania. Wynika ona z konieczno┼Ťci zastosowania z┼éo┼╝onych system├│w warstwowych oraz specjalnego, lekkiego substratu, kt├│ry jest drogi. Czasem ┼║le wykonana izolacja zielonego dachu mo┼╝e skutkowa─ç przeciekaniem. Wa┼╝ne jest tak┼╝e dostosowanie si─Ö do no┼Ťno┼Ťci stropu. B┼é─Ödy w tym zakresie mog─ů skutkowa─ç katastrof─ů budowlan─ů zw┼éaszcza przy ci─Ö┼╝kich dachach intensywnych.

Dobrze wykonany zielony dach nie powinien sprawia─ç problem├│w i w praktyce przek┼éada─ç wy┼é─ůcznie na szereg korzy┼Ťci.

Samodzielne wykonanie zielonego dachu.

W zasadzie ka┼╝dy z nas mo┼╝e pokusi─ç si─Ö o wykonanie w┼éasnego lekkiego dachu ekstensywnego, zw┼éaszcza je┼Ťli w gr─Ö wchodzi ma┼éa powierzchnia. W sieci znajdziesz r├│┼╝ne ÔÇ×przepisyÔÇŁ na konstrukcj─Ö takiego dachu. Generaln─ů zasad─ů jest zapewnienie warstwy substratu, odprowadzenia wody i drena┼╝u oraz hydroizolacji. Polecam skorzystanie z gotowych rozwi─ůza┼ä. Cz─Ö┼Ť─ç firm oferuje zestawy do samodzielnego monta┼╝u wraz z instrukcj─ů (przyk┼éad: KLIK TU).

zielone dachy
Zielony daszek na karmniku dla ptaków (ogród pokazowy Szkółka Daglezja Ryki).
zielone dachy
Zielony dach ekstensywny (ogród pokazowy Szkółka Szmit)

Je┼Ťli szerzej zainteresowa┼é Ci─Ö ten temat lub jeste┼Ť zawodowcem i zainspirowa┼éam Ci─Ö do poszerzeniem Twojej wiedzy odsy┼éam Ci─Ö na stron─Ö┬áPolskiego Stowarzyszenia ÔÇ×Dachy ZieloneÔÇŁ (PSDZ) gdzie znajdziesz ┼Ťwietne, bardzo merytoryczne, darmowe opracowania w tematyce zielonych dach├│w do pobrania. KLIK TU.

 

Jestem architektem krajobrazu, specjalizuj─Ö si─Ö w ogrodach przydomowych oraz ogrodnictwie miejskim. Jednocze┼Ťnie organizuj─Ö warsztaty ogrodnicze i zajmuj─Ö eko-edukacj─ů. Od dw├│ch prowadz─Ö bloga Fajne Ogrody.

Wczytaj wi─Öcej powi─ůzanych artyku┼é├│w
Wczytaj wi─Öcej Ogrodnictwo miejskie

Dodaj komentarz

Tw├│j adres email nie zostanie opublikowany. Pola, kt├│rych wype┼énienie jest wymagane, s─ů oznaczone symbolem *

Sprawd┼║ te┼╝

Metamorfoza małego tarasu w kolorach lata z farbami ALTAX VIVA GARDEN! Plus letni konkurs.

Czy farby ALTAX VIVA GARDEN! s─ů fajne? Zdecydowanie tak. S─ů fajne! Jestem bardzo mi┼éo zask…