Park Citroena w Pary┼╝u.

park citroena pary┼╝

Park Citroena znakomicie wpisuje si─Ö w modny, w pierwszej po┼éowie lat 90-tych XX wieku, styl postmodernistyczny. Autorzy bawi─ů si─Ö historycznymi stylami przekszta┼écaj─ůc je tak, jak nakazuje im wyobra┼║nia…

Wpis go┼Ťcinny. Autork─ů tekstu i zdj─Ö─ç┬ájest┬áAneta Tyl, autorka fantastycznego bloga Dw├│r Feill├│w.

… czy wiecie, co mo┼╝e mie─ç wsp├│lnego psychiatra i archeolog? Oczywi┼Ťcie, zami┼éowanie do ogrod├│w. Dla mojej kole┼╝anki Mileny, kt├│ra wykonuje bardzo trudny i odpowiedzialny zaw├│d lekarza, ogr├│d to odskocznia od codziennych zmaga┼ä z trudnymi pacjentami. Dla mnie, archeologa-muzealnika to nie tylko hobby, ale ┼╝yciowa konieczno┼Ť─ç. Jestem na etapie rewitalizacji otoczenia wok├│┼é jednego z ma┼éopolskich dwork├│w. Postanowi┼éam poszuka─ç inspiracji w Pary┼╝u. Nie jest to przypadek, gdy┼╝ w┼éa┼Ťnie to miasto poszczyci─ç si─Ö mo┼╝e kilkoma spektakularnymi za┼éo┼╝eniami ogrodowymi, kt├│re powsta┼éy na miejscu teren├│w zapomnianych przez boga i ludzi.

park citroena pary┼╝

park citroena pary┼╝

park citroena pary┼╝

Na studiach, nie wiedz─ůc jeszcze, ┼╝e los w przysz┼éo┼Ťci postawi mnie przed podobnym zadaniem, zainteresowa┼éam si─Ö tematem rewitalizacji zdegradowanych miejsc. W du┼╝ych miastach, takich jak Pary┼╝, Londyn, czy Nowy Jork, dotyczy┼éo to szczeg├│lnie teren├│w poprzemys┼éowych. Zachwyci┼éam si─Ö pomys┼éem, kt├│ry na ┼Ťwiecie jest realizowany od lat, a przy odrobinie wyobra┼║ni decydent├│w, by┼éby dla naszego kraju rozwi─ůzaniem wielu ekologicznych i krajobrazowych problem├│w. Zg┼é─Öbiaj─ůc z niema┼é─ů fascynacj─ů temat teoretycznie, szuka┼éam przez lata okazji, by realizacje, o kt├│rych si─Ö uczy┼éam, zobaczy─ç na w┼éasne oczy.
Okazja, by pojecha─ç do Pary┼╝a nadarzy┼éa si─Ö w tym roku. Wraz z Milen─ů ustali┼éy┼Ťmy, ┼╝e machamy r─Ök─ů na muzea i zabytki, skupiamy si─Ö na paryskich ogrodach, zar├│wno tych historycznych, jak i nowoczesnych. Jak si─Ö okaza┼éo, wybra┼éy┼Ťmy idealn─ů por─Ö na zwiedzanie, gdy┼╝ zd─ů┼╝y┼éy┼Ťmy przed pierwszymi upa┼éami. Z regu┼éy w czerwcu ro┼Ťliny, a szczeg├│lnie moje ukochane r├│┼╝e, s─ů w pe┼éniej krasie. Wynaj─Ö┼éy┼Ťmy po przyst─Öpnej cenie pok├│j blisko Ogrodu Luksemburskiego, zakupi┼éy┼Ťmy bilety na autobus (na lot samolotem nie wyrazi┼éam zgody) i 19 czerwca wysiad┼éy┼Ťmy na rozgrzebanym z powodu remont├│w Placu Zgody.
To by┼éa pi─Ökna i niezapomniana przygoda. W─Ödr├│wk─Ö po paryskich ogrodach u┼éatwi┼é nam fakt, ┼╝e wst─Öp do nich jest bezp┼éatny. Wiele z tych za┼éo┼╝e┼ä zrobi┼éo na mnie du┼╝e wra┼╝enie, szczeg├│lnie te usytuowane w miejscach b─Öd─ůcych do niedawna k┼éopotem dla Pary┼╝an, poddane rewitalizacji, jak Promenade du Plants i Park Andre Citroena.

park citroena pary┼╝

park citroena pary┼╝

park citroena pary┼╝

park citroena pary┼╝
Park Citroena z regu┼éy nie jest uwzgl─Ödniany w przewodnikach turystycznych, nie by┼é r├│wnie┼╝ zaznaczony na ┼╝adnej z zakupionych przez nas przed podr├│┼╝─ů map miasta. Uzbrojone zatem w cud techniki, jakim jest smartfon z wgranymi przed wyjazdem mapami Francji, ruszy┼éy┼Ťmy piechot─ů z centrum Pary┼╝a na zach├│d.
Pary┼╝ nie jest du┼╝y. Naprawd─Ö, mo┼╝na zej┼Ť─ç go wzd┼éu┼╝ i wszerz na nogach, co gor─ůco polecam, gdy┼╝ tylko w taki spos├│b dobrze poznamy miasto. Z ka┼╝dym mijanym kilometrem zmienia┼é si─Ö krajobraz. Za naszymi plecami zosta┼éy XIX wieczne kamienice, potem wie┼╝a Eiffela, i paryska Statua Wolno┼Ťci. Przed nami wyr├│s┼é spektakularny las szklanych, mieni─ůcych si─Ö w s┼éo┼äcu wszystkimi kolorami t─Öczy wie┼╝owc├│w sugeruj─ůcy nam, ┼╝e znale┼║li┼Ťmy si─Ö w dzielnicy o zupe┼énie odmiennym charakterze.

park citroena pary┼╝

park citroena pary┼╝

park citroena pary┼╝
To by┼é Pary┼╝ prywatny, nieznany z turystycznych przewodnik├│w. To miejsce dedykowane wy┼é─ůcznie mieszka┼äcom miasta, nie natrafili┼Ťmy nawet na drogowskaz, kt├│ry zaprowadzi┼éby nas do Parku.
Wychodz─ůc z za┼éo┼╝enia, ┼╝e pi─Ötnastu hektar├│w nie da si─Ö przegapi─ç, kieruj─ůc si─Ö intuicj─ů, ruszy┼éy┼Ťmy w domniemanym kierunku. Do Parku wesz┼éy┼Ťmy bocznym wej┼Ťciem i znalaz┼éy┼Ťmy si─Ö na wielkiej trawiastej przestrzeni, gdzie wypoczywali i bawili si─Ö ze swoimi dzie─çmi ludzie. Nad placem unosi┼é si─Ö wielki balon helowy zainstalowany tutaj w 1999 roku.

park citroena pary┼╝

park citroena pary┼╝

park citroena pary┼╝

park citroena pary┼╝

park citroena pary┼╝
-To tu?- j─Ökn─Ö┼éa z wyra┼║nym zawodem Milena i z┼éo┼╝y┼éa swe zm─Öczone w─Ödr├│wk─ů cia┼éo pod jakim┼Ť dla mnie egzotycznym drzewem.
Czy┼╝by┼Ťmy zrobi┼éy tyle kilometr├│w tylko po to, by zobaczy─ç wielki kawa┼é trawy, wsp├│┼éczesne fontanny oraz brutalistyczne w swoim stylu betonowe surowe budynki? ÔÇ×Nie, w moich notatkach ze studi├│w, tak to nie wygl─ůda┼éoÔÇŁ- pomy┼Ťla┼éam i samotnie zapu┼Ťci┼éam si─Ö w zak─ůtki. A tam znalaz┼éam si─Ö w zupe┼énie innej rzeczywisto┼Ťci.
Andre Citroen, przedsi─Öbiorca, kt├│ry rozpocz─ů┼é sw├│j biznes od produkcji podpatrzonych w ┼é├│dzkiej fabryce k├│┼é z─Öbatych, a podczas I wojny ┼Ťw. wytwarza┼é amunicj─Ö, w 1919 roku zaj─ů┼é si─Ö monta┼╝em samochod├│w. Fabryka, usytuowana na miejscu obecnego Parku nazwanego jego imieniem, funkcjonowa┼éa do roku 1970. Na skutek powi─Ökszaj─ůcego sw├│j obszar miasta, fabryka znalaz┼éa si─Ö zbyt blisko centrum i zdecydowano si─Ö j─ů przenie┼Ť─ç. Zosta┼éa po niej ziej─ůca pustk─ů i wywo┼éuj─ůca wyrzuty sumienia, wielka na kilkadziesi─ůt hektar├│w dziura.

park citroena pary┼╝
W połowie lat 80-tych, z inicjatywy ówczesnego prezydenta Francji Francoise Mitterranda, ogłoszono konkurs na zagospodarowanie zdegradowanego cywilizacyjnie i krajobrazowo terenu. Konkurs wygrały dwa zespoły, które finalnie stworzyły spójny i w mojej ocenie niezwykle udany projekt. Byli to projektanci ogrodów i krajobrazu: Gilles Clement i Alan Provost oraz architekci: Patrick Berger, Jean Francis Jodry i Jean Paul Viguier.
Miejsce to nosi nazw─Ö ÔÇ×parkÔÇŁ w rzeczywisto┼Ťci jednak jest to szereg tematycznie potraktowanych ogrod├│w, roz┼éo┼╝onych na 15 hektarach powierzchni poprzemys┼éowej na prawym brzegu Sekwany. Oficjalne otwarcie Parku nast─ůpi┼éo w 1992 roku.
Park Citroena znakomicie wpisuje si─Ö w modny w pierwszej po┼éowie lat 90-tych XX wieku styl postmodernistyczny. Autorzy bawi─ů si─Ö historycznymi stylami przekszta┼écaj─ůc je tak, jak nakazuje im wyobra┼║nia. Wydaje si─Ö, ┼╝e uk┼éad ogrodu nawi─ůzuje lu┼║no do za┼éo┼╝e┼ä barokowych, ale ┼éad i spok├│j uporz─ůdkowanej, geometrycznie przestrzeni zak┼é├│ca ┼Ťcie┼╝ka biegn─ůca przez ca┼éo┼Ť─ç za┼éo┼╝enia po ukosie. Wprowadza ona do tej harmonii niepok├│j, ale nie chaos. Mamy tutaj do czynienia z dekonstruktywizmem.
Po odkryciu niezwyk┼éych zak─ůtk├│w- ogrod├│w niewidocznych z cz─Ö┼Ťci centralnej, wr├│ci┼éam po kole┼╝ank─Ö. Takich miejsc nie mo┼╝na ogl─ůda─ç po raz pierwszy samotnie, trzeba mie─ç mo┼╝liwo┼Ť─ç wymiany wra┼╝e┼ä.

park citroena pary┼╝

park citroena pary┼╝

park citroena pary┼╝

park citroena pary┼╝

park citroena pary┼╝

park citroena pary┼╝

Spaceruj─ůc po ogrodach tematycznych, wchodz─ůc za ka┼╝dym razem w odmienny ┼Ťwiat, do┼Ťwiadcza si─Ö owych wra┼╝e┼ä na wielu p┼éaszczyznach. Autorzy zadbali, by ich dzie┼éo nie tylko pie┼Ťci┼éo nasz zmys┼é wzroku i w─Öchu, ale odnosi┼éo si─Ö tak┼╝e do metafizyki i alchemii. I tak siedmiu podstawowym ogrodom uporz─ůdkowanym kolorystycznie, przyporz─ůdkowano zgodnie z tradycja alchemiczn─ů, metal, planet─Ö, dzie┼ä tygodnia, wod─Ö i zmys┼é.
park citroena pary┼╝

Ogr├│d Niebieski: mied┼║, Wenus, pi─ůtek, deszcz, w─Öch
Ogród Zielony: cyna, Jowisz, czwartek, źródlana woda, słuch
Ogr├│d Pomara┼äczowy: rt─Ö─ç, Merkury, ┼Ťroda, potok, dotyk
Ogr├│d Czerwony: ┼╝elazo, Mars, wtorek, wodospady, smak
Ogród Srebrny: srebro, księżyc, poniedziałek, rzeki, wzrok
Ogród Złoty: złoto, Słońce, niedziela, parowanie, intuicja
Ogród Czarny: ołów, Saturn, sobota, morze, instynkt

W─Ödruj─ůc przez te przestrzenie, odtwarzamy podr├│┼╝ cz┼éowieka przez ┼╝ycie, przez czas i przestrze┼ä, histori─Ö i ┼Ťwiat przyrody.
Nie spos├│b tu opowiada─ç o ka┼╝dym z tych zak─ůtk├│w, gdy┼╝ tworz─ů one odr─Öbne historie. Wspomn─Ö tylko, ┼╝e mnie najbardziej urzek┼é ogr├│d srebrny. Jest on po┼éo┼╝ony dos┼éownie w dziurze, do kt├│rej trzeba zej┼Ť─ç po schodach. Zwr├│ci┼é moj─ů uwag─Ö, gdy┼╝ sama na posesji mam wielk─ů dziur─Ö, kt├│rej zasypanie szacujemy na kilkadziesi─ůt tysi─Öcy. Nie mamy oczywi┼Ťcie mo┼╝liwo┼Ťci, by zasypa─ç tak─ů kwot─Ö pod stert─ů ziemi, zatem mo┼╝e dziur─Ö polubi─ç i wykorzysta─ç? Przyk┼éad Ogrodu Srebrnego napawa mnie nadziej─ů.

park citroena pary┼╝

park citroena pary┼╝
Przy ka┼╝dym z tematycznych ogrod├│w stoi tabliczka, na kt├│rej wyryto projekt oraz nazwy ro┼Ťlin. To wspania┼éa ┼Ťci─ůgawka na wypadek, gdyby kto┼Ť chcia┼é zaczerpn─ů─ç inspiracj─Ö, lub nawet taki ogr├│d sobie w ca┼éo┼Ťci odtworzy─ç.
Park robi wra┼╝enie dynamicznego, gdy┼╝ za ka┼╝dym zak─ůtkiem krajobraz si─Ö zmienia. Wchodzimy po schodach, przechodzimy nad (niestety podczas mojego pobytu suchymi) korytami z wod─ů, wchodzimy w sp├│jny ogr├│d, by jak─ů┼Ť boczn─ů ┼Ťcie┼╝k─ů wyj┼Ť─ç i znale┼║─ç si─Ö miejscu, gdzie przestrze┼ä okre┼Ťlaj─ů jedynie bambusy i g┼éazy.

park citroena pary┼╝
Podczas zwiedzania zaliczy┼éam moment zaskoczenia, kiedy natrafi┼éy┼Ťmy na dziwn─ů konstrukcj─Ö. Po przedyskutowaniu, co to mo┼╝e by─ç, pozosta┼éy┼Ťmy przy pierwszym skojarzeniu- zegar s┼éoneczny. By┼éo to dziwaczne i raczej nie przydatne urz─ůdzenie, gdy┼╝ znajdowa┼éo si─Ö ono w g┼é─Öbokim cieniu. W Pary┼╝u czas s┼éoneczny jest bardzo odleg┼éy od obowi─ůzuj─ůcego, zatem nawet gdyby pada┼éy na niego promienie s┼éoneczne, stanowi┼éby bardziej ciekawostk─Ö, ni┼╝ funkcjonalne urz─ůdzenie.

park citroena pary┼╝
Musz─Ö przyzna─ç, ┼╝e to wielka sztuka stworzy─ç tak uniwersalny projekt, kt├│ry mo┼╝na odbiera─ç na wielu p┼éaszczyznach. Odnajdzie si─Ö tam ka┼╝dy, niezale┼╝nie od tego, jak─ů ma osobowo┼Ť─ç, czy wra┼╝liwo┼Ť─ç. Tym bardziej przykre s─ů widoczne ju┼╝ niedoci─ůgni─Öcia i zaniedbania. Niekt├│re zak─ůtki wygl─ůdaj─ů na porzucone. W korytach i bocznych wodospadach, kt├│re oddzielaj─ů od siebie ogrody i pe┼éni─ů wa┼╝n─ů funkcj─Ö przy odbieraniu ca┼éo┼Ťci w wymiarze metafizycznym, nie ma wody. Du┼╝e szklarnie, kt├│re mie┼Ťci┼éy egzotyczne ro┼Ťliny, s─ů zamkni─Öte. Wielka szkoda.
Park Andre Citroena to znany na ca┼éym ┼Ťwiecie wzorcowy projekt ogrodu postmodernistycznego, kt├│ry przyni├│s┼é s┼éaw─Ö swoim tw├│rcom. Ucz─ů si─Ö o nim studenci na wszystkich uczelniach ┼Ťwiata. Zas┼éuguje na to, by jako swoisty pomnik historii, zosta┼é otoczony opiek─ů i by┼é tak prowadzony, jak by┼éo to w zamy┼Ťle autor├│w.
Pozostaje mi tylko mie─ç nadziej─Ö, ┼╝e kiedy nast─Öpnym razem odwiedz─Ö Pary┼╝, zn├│w do┼Ťwiadcz─Ö w jego ogrodach wielu wra┼╝e┼ä, zaskocze┼ä i wzrusze┼ä.

 

Podoba Ci si─Ö ten wpis? Polub, udost─Öpnij wpis, podaj dalej ­čÖé

Wczytaj wi─Öcej powi─ůzanych artyku┼é├│w
Wczytaj wi─Öcej Ogrody nowoczesne

2 komentarze

  1. Ewa

    29 pa┼║dziernika 2015 przy 20:12

    „Wpis go┼Ťcinny. Autork─ů tekstu i zdj─Ö─ç jest Aneta Tyl, autorka fantastycznego bloga Dw├│r Faill├│w” – Feill├│w – E!

    Odpowiedz

    • Ania Stachurska

      29 pa┼║dziernika 2015 przy 21:16

      Liter├│wka ­čÖé Dzi─Ökuj─Ö za zwr├│cenie uwagi!

      Odpowiedz

Dodaj komentarz

Tw├│j adres email nie zostanie opublikowany. Pola, kt├│rych wype┼énienie jest wymagane, s─ů oznaczone symbolem *

Sprawd┼║ te┼╝

Dlaczego Park w Arkadii i Nieborowie zawsze odwiedzam wczesn─ů wiosn─ů?

Park w Arkadii i Nieborowie zawsze odwiedzam wczesn─ů wiosn─ů. Zw┼éaszcza Arkadia jest w├│wcza…