Dlaczego polskie ogrody s膮 brzydkie?

brzydki ogr贸d

艁atwo jest grzmie膰 og贸lnikami polskie ogrody s膮 brzydkie a Polacy nie maj膮 gustu. Tylko co z tego wynika? Nic. A przynajmniej nic konstruktywnego.

Jestem do艣膰 tolerancyjna i elastyczna w pogl膮dach. Nie jestem fundamentalistk膮 ho艂duj膮c膮 jednej, okre艣lonej modzie, stylowi, szkole projektowania, aran偶owania ogrod贸w. Pewnie to zas艂uga wielu lat (pracuj臋 w sumie od 17 roku 偶ycia 馃檪 聽) w tym zawodzie i m膮drych mentor贸w od kt贸rych mia艂am okazj臋 si臋 uczy膰, podpatrywa膰 w ich pracy. Zauwa偶y艂am, 偶e im kr贸tszy sta偶 w zawodzie tym bardziej radykalne pogl膮dy. Czas otwiera nas, poszerza horyzonty, wzbogaca do艣wiadczenia, uczy, 偶e cz臋sto kij ma nie jeden, dwa, ale cz臋sto dwadzie艣cia dwa ko艅ce. Ale do tego trzeba dojrze膰 zawodowo. I 偶yciowo tak偶e. Przyznam szczerze, 偶e czasem boli mnie radykalna, fundamentalna krytyka ogrod贸w w Polsce, co jednak nie znaczy, 偶e mam o nich specjalnie dobre zdanie. Jest lepiej z roku na rok, ale ci膮gle jeszcze nie jest tak dobrze jak mog艂oby by膰.

Jeste艣my, jako Polacy, 艣wietnymi ogrodnikami ale mamy blade poj臋cie o aran偶acji przestrzeni ogrodowej. Uprawa ro艣lin idzie nam 艣wietnie. Lubimy ro艣liny, pasjonujemy si臋 nimi i niestety na ogr贸d patrzymy cz臋sto, zbyt mocno, w艂a艣nie przez pryzmat ro艣lin. Upraszczaj膮c: mamy takie poczucie, 偶e jak nakupimy, nasadzimy fajnych ro艣lin, kt贸re nam si臋 podobaj膮 to z automatu nasz ogr贸d b臋dzie fajny. Stawiamy znak r贸wno艣ci mi臋dzy posiadaniem fajnych ro艣lin a posiadaniem fajnego ogrodu. Niestety nic z tych rzeczy. Patrz膮c na to co dzieje si臋 cho膰by na `ogrodniczym` Facebooku widz臋 zatrz臋sienie wpis贸w, artyku艂贸w, link贸w dotycz膮cych ro艣lin w艂a艣nie, ich uprawy, piel臋gnacji, nowych odmian. Jednocze艣nie, jak na lekarstwo jest wpis贸w, rozwa偶a艅, wymiany do艣wiadcze艅 w zakresie aran偶acji przestrzeni ogrodowej. Silnie uto偶samiamy ro艣liny z ogrodem. Nasze my艣lenie o ogrodzie sprowadza si臋 do my艣lenia o ro艣linach. I tu pope艂niamy pierwszy du偶y b艂膮d. Niestety jeden z tych kluczowych. Ale po kolei.

Ja od dawna zastanawiam si臋 co i dlaczego tak zgrzyta mi w polskich ogrodach. Tak og贸lnie. Bo nie sztuka krytykowa膰, grzmie膰 w owczym p臋dzie, 偶e szmira, kicz, bezgu艣cie, wiocha. Pami臋tacie moj膮 maksym臋? Nie 艂adne co 艂adne tylko co si臋 komu podoba!
Mimo, jednak, 偶e wyznaj臋 t臋 maksym臋, uwa偶am, 偶e polskie ogrody maj膮 problem.

Pierwsze co przychodzi mi do g艂owy, gdy patrz臋 na typowe polskie ogrody przydomowe to poczucie, 偶e jest w nich ci臋偶ko odpocz膮膰, wyciszy膰 si臋. S膮 one bardzo niespokojne wizualnie i kompozycyjnie. Bardzo rozdrgane, wr臋cz agresywne w formie i kolorystyce. Nie ma w nich spokoju, umiaru, ulgi, wyciszenia jakich szukamy w naturze. Ja czuj臋 bolesny zalew bod藕c贸w, jak na bazarze. Nie chodzi nawet o to, 偶e mamy szczepione iglaczki, amorka z gipsu czy krasnale w ogr贸dku. Chodzi o to JAK JE MAMY. Bo krasnale wcale nie s膮 takie brzydkie, tylko cz臋sto nieumiej臋tnie u偶ywane. I tu jest ca艂e sedno problemu polskich ogrod贸w.

Dlaczego tak si臋 dzieje?
  • Polskie ogrody s膮 pozbawione przemy艣lanej kompozycji, s膮 zbyt prze艂adowane, zbyt niespokojne. Zupe艂nie nie rozumiemy, 偶e naprawd臋 mniej znaczy wi臋cej. Tak, ta zasada dzia艂a tak w ogrodzie, jak we wn臋trzach, jak cho膰by w naszym stroju! Czasem wystarczy jeden fajny krasnal. Nie musi mie膰 od razu do towarzystwa drewnianego wiatraka i bociana.
  • Wiele ogrod贸w cechuje swoiste wra偶enie chaosu wynikaj膮ce z braku sp贸jno艣ci kompozycji, braku motywu lub motyw贸w spinaj膮cych kompozycj臋 w jedn膮, logiczn膮 ca艂o艣膰. Brak konsekwencji, brak 艣wiadomego dzia艂ania rzuca si臋 w oczy na ka偶dym kroku. Kr贸luje przypadek.
  • Ogr贸d traktujemy jako zlepek scenek, zlepek wycink贸w, fragment贸w. Te fragmenty cz臋sto wychodz膮 dobrze. Jednak nie umiemy ich po艂膮czy膰, zgrabnie z艂o偶y膰 do logicznej, sp贸jnej kupy.
  • Tworzymy ogrody 艣lepi na to co dzieje si臋 za `p艂otem` jak te偶 bez zwi膮zku z architektur膮 budynk贸w, kt贸re czy tego chcemy czy nie, zawsze s膮 siln膮 dominant膮 w ogrodzie przydomowym. A potem zgrzyta jak cholera. Warto przejrze膰 na oczy i zacz膮膰 bra膰 pod uwag臋 szerszy kontekst. Nie r贸bmy `wersalu` przy stodole. W og贸le, najlepiej, zostawmy wersal w Wersalu.
  • Nie umiemy kszta艂towa膰 i nie doceniamy spokojnej, klasycznej (nie znaczy prostej) linii rabat. Zazwyczaj za szczyt elegancji uznajemy nerwowe falki rodem z lat osiemdziesi膮tych ubieg艂ego stulecia.
  • Zamiast jednogatunkowych grup i plam, w polskich ogrodach, kr贸luje pstra mozaika pojedynczych ro艣lin.
  • Sadzimy zbyt ma艂e, zbyt mikre ro艣liny w proporcji do powierzchni, kubatury ogrodu. Boimy si臋, jak diabe艂 艣wi臋conej wody, wi臋kszych ro艣lin i nie mam tu na my艣li lipy czy d臋bu ale raczej ju偶 ten 艣redni segment. Ogrody zape艂niamy cz臋sto miniaturkami. I wszystkie proporcje szlag trafia. A dobra proporcja to podstawa kompozycji, ale o tym mo偶e innym razem.
  • Kupujemy impulsywnie. Np. w trakcie wizyty w szk贸艂ce, centrum ogrodniczym kupujemy po kilka r贸偶nych ro艣linek jednocze艣nie. Ka偶da oczywi艣cie inna bo nam si臋 akurat tym razem spodoba艂a. Tak powstaje ten osobliwy misz masz na naszych rabatach. Opanujcie si臋. Nie mo偶ecie mie膰 wszystkiego. To tak jakby艣cie ubrali si臋 we wszystko co macie w szafie na raz albo za艂o偶yli ca艂膮 bi偶uteri臋. Trzeba nauczy膰 si臋 dokonywa膰 wybor贸w. Przesta艅cie tworzy膰 ma艂e arboreta i ogrody botaniczne!
  • Robimy przypadkowy mix materia艂贸w, faktur i wzor贸w, kolor贸w. To zmora wielu ogrod贸w. Szkoda, 偶e nie narzucamy sobie pewnej konwencji stylistycznej, palety barw (cho膰by bardzo szerokiej ale jednak) czy/i materia艂贸w. Polskie ogrody wymagaj膮 ujednolicenia ich struktur, pewnego zaw臋偶enia, oczyszczenia z prze艂adowania. Polacy dopiero ucz膮 si臋 docenia膰 prostot臋 i jej pi臋kno. To troch臋 jak z menu restauracji. Je艣li kiedykolwiek widzieli艣cie program Kuchenne Rewolucje to mo偶e widzieli艣cie jak, niemal w ka偶dym odcinku, Pani Gessler, zaw臋偶a kart臋 da艅 zarzucaj膮c w艂a艣cicielom, 偶e maja zbyt rozbudowane menu. Mo偶na Pani Gessler nie lubi膰, ale tu ma racj臋. Prostota (nie myli膰 z prostactwem) rz膮dzi.
  • Tandeta, s艂aba jako艣膰 wykonania, brak dba艂o艣ci o detal pogr膮偶a wiele ogrod贸w z potencja艂em. Tak na przyk艂ad widuj臋 bardzo fajne rabaty i do tego 鈥 oble艣ne zielone lub br膮zowe plastikowe falbanki wok贸艂 nich. Cz臋sto krzywo zamontowane, po艂amane ju偶 miejscami przez kosiark臋. No koszmar. Czemu to robicie? Lepiej ju偶 nic nie montujcie. Takie przyk艂ady niestety mo偶na mno偶y膰. My艣l臋, 偶e cz臋sto nawet nie zdajemy sobie sprawy, 偶e mo偶na inaczej.
  • Boimy si臋 wyj艣膰 przed szereg, boimy si臋 zrobi膰 inaczej ni偶 p贸艂 wsi, jeste艣my zbyt zachowawczy w dzia艂aniach ogrodowych przez co powstaj膮 kolejne klony i klony klon贸w. Wszystko na jedno kopyto. Te same ro艣liny, te same materia艂y, te same b艂臋dy. Czy偶by to echo polskiego kompleksu spod znaku: co ludzie powiedz膮?

I 偶eby艣my si臋 dobrze zrozumieli. Jest wiele fajnych, 艂adnych ogrod贸w, kt贸rych tekst ten nie dotyczy. Je艣li za艣 kochacie krasnale czy tuje to miejcie je w swoich ogrodach. Z gustami si臋 nie dyskutuje i macie prawo do swoich subiektywnych pogl膮d贸w. Warto jednak aby u podstawy waszych wybor贸w sta艂a 艣wiadomo艣膰 wielu stylistycznych dr贸g kt贸rymi mogli艣cie pod膮偶y膰. Warto aby Wasz wyb贸r by艂 faktycznie 艣wiadomy. Poszerzcie horyzonty i dopiero w贸wczas podejmujcie decyzje. Mo偶e si臋 w贸wczas okaza膰, 偶e ogr贸d s膮siada nie jest jedyn膮 s艂uszn膮, pasuj膮c膮 wam drog膮. Im dalej w las tym wi臋cej drzew!
Niezale偶nie jednak jakiej estetyce ho艂dujecie zwr贸膰cie baczniejsz膮 uwag臋 na to co zdecydowanie Wam umyka, na kompozycj臋 ! To kuleje najbardziej. Przywr贸膰cie ogrodom spok贸j, 艂ad, logik臋, sp贸jno艣膰. Zobaczycie jak takie zmiany Was pozytywnie zaskocz膮! Uporz膮dkowanie przestrzeni zawsze pozytywnie wp艂ywa na nasze samopoczucie i nie mam tu na my艣li jedynie pozbierania 艣mieci. Poszukajcie dobrych wzorc贸w nie koniecznie u s膮siada. Po艣wi臋膰cie chwil臋 na poszukanie rzetelnej wiedzy. Ale uwaga 鈥 nie mam na my艣li wiedzy ogrodniczej stricte. W tym Polacy, jak pisa艂am, s膮 bardzo dobrzy. Jest jeszcze co艣 opr贸cz ogrodnictwa. Architektura krajobrazu. To nie jest to samo co ogrodnictwo. Nie namawiam Was absolutnie poszerzania wiedzy w zakresie ca艂ej tej obszernej dziedziny wiedzy, ale do pochylania si臋 nad jej wycinkiem i zag艂臋bienia si臋 tajnik贸w kompozycji przestrzeni ogrodowej. Regu艂 jej kszta艂towania, styl贸w i zasad. Gdy dodacie do tego wiedz臋 stricte ogrodnicz膮 dopiero b臋dziecie gotowi do mierzenia si臋 ze swoim ogrodem na powa偶nie. B臋dziecie gotowi bo b臋dziecie 艣wiadomi. Koniecznie potraktujcie ogr贸d jako jedn膮 sp贸jn膮 ca艂o艣膰 w kt贸rej ro艣liny s膮 tylko jedn膮 ze sk艂adowych. No i wyrzu膰cie tandet臋. Nie chod藕cie na skr贸ty. Je艣li nie macie kasy – nie szkodzi. B膮d藕cie kreatywni, ale przy tym solidni. Zadbajcie o detale. Fajne rzeczy mo偶na zrobi膰 cz臋sto za `p贸艂darmo` – patrz: popularne tak dzi艣 palety czy skrzynki po jab艂kach. Mo偶liwo艣ci jest wiele. Zacznijcie bawi膰 nie tylko ro艣linami ale i ogrodami. Postrzegajcie, zg艂臋biajcie i kszta艂tujcie je na wszystkich p艂aszczyznach. Zobaczycie jaka to r贸偶nica!

Podoba Ci si臋 ten wpis? Polub, udost臋pnij wpis, podaj dalej 馃檪

Jestem architektem krajobrazu, specjalizuj臋 si臋 w ogrodach przydomowych oraz ogrodnictwie miejskim. Jednocze艣nie organizuj臋 warsztaty ogrodnicze i zajmuj臋 eko-edukacj膮. Od dw贸ch prowadz臋 bloga Fajne Ogrody.

Wczytaj wi臋cej powi膮zanych artyku艂贸w
Wczytaj wi臋cej Ogr贸d przydomowy

15 komentarzy

  1. Gaja

    24 czerwca 2015 przy 09:13

    Nic doda膰, nic uj膮膰. Brawo! 艢wietny tekst.

    Odpowiedz

    • Ania Stachurska

      24 czerwca 2015 przy 16:27

      Dzi臋kuj臋, Taka opinia z Twoich ust (klawiszy? 馃檪 ) to dla mnie prawdziwy komplement!

      Odpowiedz

  2. Bambusowysen

    24 czerwca 2015 przy 15:27

    Bardzo dobry tekst. Zgadzam si臋, tak du偶o my艣limy o poszczeg贸lnych ro艣linach, a tak ma艂o uwagi po艣wi臋camy kompozycji. Sama szukam w internecie informacji o tym, jak harmonijnie komponowa膰 sw贸j ogr贸d, ale ma艂o jest na ten temat praktycznych informacji.

    Odpowiedz

    • Ania Stachurska

      24 czerwca 2015 przy 16:26

      Musz臋 to zmieni膰 馃檪 Niech tylko sezon si臋 `przewali` bo na razie czasu za ma艂o 馃檪 Pozdrawiam!

      Odpowiedz

  3. Gosia

    26 czerwca 2015 przy 09:00

    Bardzo d艂ugi tekst, ale 偶adnych konkret贸w. Nie wszyscy s膮 w stanie wszystko
    zobaczy膰 oczyma wyobra藕ni. Skoro co艣 krytykujesz, czy dajesz dobre rady to poka偶
    to co opisujesz. Poka偶 sw贸j ogr贸d lub swoje realizacje, kt贸re mo偶e s膮 tak
    idealne jak piszesz. Sama wyimaginowana teoria to za ma艂o. Tzw. sztuka dla
    sztuki, zero konkret贸w, zero przyk艂ad贸w. A zatem fikcja, a nie 偶ycie.

    Odpowiedz

    • Ania Stachurska

      26 czerwca 2015 przy 09:26

      Gosiu, Jak by艣 nie zauwa偶y艂a jeste艣 na moim blogu, kt贸rego chyba w og贸le nigdy wcze艣niej nie czyta艂a艣. M贸j blog, strona mojej pracowni, pe艂ne s膮 dobrych przyk艂ad贸w. A to akurat jest tekst o z艂ych praktykach. Dobre znajdziesz w innych wpisach. Tak dzia艂a blog – pewne zagadnienia, tematy porusza si臋 w osobnych, jednow膮tkowych wpisach. Sukcesywnie publikuj臋 tu r贸偶ne porady ilustruj膮c je zdj臋ciami, przyk艂adami – mo偶esz je znale藕膰 w wielu wpisach. Czasem pisz臋 te偶 o tym co uwa偶am za z艂e. Powinnam Tw贸j komentarz usun膮膰 gdy偶 jest pe艂en agresji i po po prostu zarzuca mi nieprawd臋, ale zostawiam dla tych co znaj膮 bloga i mnie tak dla przyk艂adu, z serii: nie wiem, ale si臋 wypowiem.

      Odpowiedz

  4. Magda

    6 lipca 2015 przy 10:57

    Co艣 w tym jest, dobry artyku艂, kt贸ry zmusi艂 mnie zastanowienia nad swoim ogrodem.
    Dzi臋ki.

    Odpowiedz

  5. Dominika

    8 lipca 2015 przy 20:47

    Polska to w og贸le dziwny kraj je艣li chodzi o estetyk臋. Artyku艂 jak najbardziej trafnie oddaje to co wida膰. Poza tym z architektur膮 jest to samo. Popatrzcie jak wygladaj膮 nie kt贸re nowe domy, wie偶yczki, zaokr膮glenia, przeszklenia itp

    Odpowiedz

  6. Ogrodnik z Lublina

    9 lipca 2015 przy 20:32

    Tylko z niewielk膮 cz臋艣ci膮 artyku艂u mog臋 si臋 zgodzi膰. M.in dotycz膮cej impulsywno艣ci dzia艂a艅 w ogrodzie. O nijako艣ci i tandecie w ogrodach Polacy coraz bardziej zapominaj膮 i zwracaj膮 na wykonanie najdrobniejszych detali projektowanego a nast臋pnie zak艂adanego ogrodu.

    Odpowiedz

  7. s艂owianka

    23 lipca 2015 przy 14:18

    Dodam jeszcze jeden problem dotykaj膮cy projektanta – g艂upia oszcz臋dno艣膰 inwestora, kt贸rego ewidentnie sta膰 na profesjonaln膮 us艂ug臋.
    Wybuduje dom za 500 ty艣, wyposa偶y za 200 ty艣 a na ogr贸d za 150 ty艣 ju偶 偶al kasy. Nie m贸wi膮c o targowaniu si臋 na projekcie za 2 ty艣, gdzie sama kanapa do salonu kosztuje 10 ty艣.
    I potem chce ogr贸d „gdzie nie trzeba pracowa膰”, jakby zawodu ogrodnika nie by艂o.
    Bo sprz膮taczka do domu jest, ale ogrodnik to luksus?

    Odpowiedz

  8. […] Anny z bloga http://www.fajneogrody.pl/ czy m贸j ogr贸d jest fajny. Z tego co niedawno pisa艂a, wynika 偶e raczej […]

    Odpowiedz

  9. Tamaryszek

    12 pa藕dziernika 2015 przy 12:21

    Aniu, bardzo dzi臋kuj臋 za ten artyku艂, dla mnie 艣wietny! Bo daj膮cy do my艣lenia. Bo pokazuj膮cy mo偶liwo艣ci. Bo zwracaj膮cy uwag臋 na sprawy, kt贸rych nie jeste艣my 艣wiadomi.
    Sama po d艂ugich poszukiwaniach dosz艂am do wniosku, 偶e ogr贸d jest dla mnie wa偶niejszy ni偶 ro艣liny. I maj膮c ju偶 g艂贸wn膮 wytyczn膮, nie wiedzia艂am, co dalej!
    Tw贸j tekst mo偶e by膰 bardzo pomocny w takiej sytuacji, nie zgadzam si臋 z Gosi膮, 偶e brak w nim konkret贸w. Chocia偶 dla os贸b cierpi膮cych na brak czasu, linki do kilku Twoich artku艂贸w by艂yby u艂atwieniem.
    A artyku艂 sobie skopiowa艂am do ponownego przemy艣lenia.

    Odpowiedz

  10. Meble Drewniane

    21 marca 2016 przy 11:14

    Na to te偶 ma klimat jaki jest w Polsce!

    Odpowiedz

  11. Sungarden

    10 sierpnia 2016 przy 13:21

    Dopiero co trafi艂em na Twojego bloga i to w sumie drugi wpis, kt贸ry czytam, ale chyba poczytam sobie dalej. Trafne uwagi. Ja ze swojej strony przyznam, 偶e robi膮c inwentaryzacj臋 dla klient贸w zauwa偶am, 偶e albo w ogrodzie nie ma nic (czyli trawnik plus kilka iglak贸w) albo jest w艂a艣nie wszystko 馃檪 Polacy kupuj膮 chaotycznie, a nie czekaj膮c na efekty w ogrodzie dokupuj膮 kolejne wype艂niacze i tak dochodzi do zape艂nienia ca艂kowitego.

    Odpowiedz

  12. Kiki

    3 maja 2017 przy 15:49

    Mo偶e nie jestem specjalistk膮, ale moim zdaniem jeszcze gorsze od krasnali, kt贸re mog膮 by膰 ciekawym zamierzonym kiczem s膮 ogrody rodem z parking贸w przyfirmowych – zielony r贸wno przystrzy偶ony trawnik, gres i rz臋dy tuji kupionych, bo maj膮 szlachetn膮 nazw臋 (szmaragdy) i bo kojarz膮 si臋 z nowobogackim stylem, ktory nie ma w艂a艣nie nic wsp贸lnego z odpoczynkiem i spokojem. Ok, mo偶e to tylko m贸j gust, bo jeste, zwolenniczk膮 rustykalnych lub natralistycznych ogrod贸w, jednak chyba mo偶na si臋 zgodzi膰 co do tego, 偶e surowy i nudny ogr贸d nie jest fajny?

    Odpowiedz

Dodaj komentarz

Tw贸j adres email nie zostanie opublikowany. Pola, kt贸rych wype艂nienie jest wymagane, s膮 oznaczone symbolem *

Sprawd藕 te偶

Metamorfoza ogrodu. Zastosuj super patent z aran偶acji wn臋trz!

Metamorfoza ogrodu to zazwyczaj wydatki i czas oczekiwania na efekty. Czasem zajmuje to ki…